something to remember

Madonna na poważnie. Wszystko, co epickie, ikoniczne i co musisz zapamiętać.

Frozen

Frozen na zawsze zapisze się w videografii jako dzieło niebywałe, w którym po raz pierwszy poznajemy tajemnicze i mistyczne alter ego Madonny - Veronica Electronica.

Frozen to jeden z tych teledysków, które są naj... najbardziej zjawiskowy, najbardziej hipnotyzujący, najbardziej nietypowy dla twórczości Madonny, a wg niej samej – najtrudniejszy.

Teledysk sfilmowano na pustyni Mojave w dniach 7-10 stycznia 1998. Dzisiaj mija dokładnie 15 lat od rozpoczęcia zdjęć, więc warto przypomnieć kilka ciekawostek związanych z jego powstawaniem.

Reżyserem teledysku jest Chris Cunningham, który zasłynął ze współpracy głównie z alternatywnymi artystami jak Aphex Twin i Portishead, a także z Bjork i Grace Jones. Zdjęcia wykonał natomiast Darius Khondji, który wcześniej pracował z Madonną przy Fever i Evicie.

Chris Cunningham

Obraz jest dość statyczny, przeciągnięty i zawieszony. Aby uzyskać bardziej komercyjny wyraz, w teledysku umieszczono atrakcyjne, choć subtelne, efekty specjalne (nagrodzone MTV Video Music Award). Jednak ich ostateczny efekt nie był zgodny z artystyczną wizją Cunninghama, co prawdopodobnie stało się kością niezgody. W zamyśle Cunninghama klip miał być jeszcze bardziej eksperymentalny. Mimo bardzo dużej swobody artystycznej, jaką otrzymał, Cunnigham wielokrotnie wypowiadał się później niezbyt przychylnie na temat pracy nad klipem. W wywiadzie dla Pitchfork (2005) zapytany, czy praca nad Frozen oraz fakt, że był to teledysk mainstreamowy, zniechęciły go do kręcenia kolejnych klipów, odpowiedział:

Tak. Nie chciałbym powtórzyć tego doświadczenia. Nie było tak źle. Nieco przesadzam, bo w porównaniu z innymi ludźmi cieszyłem się dużym szacunkiem i swobodą. Ale niewystarczającą jak na moje standardy. Muszę być pewny, że jeśli zdecyduję wyrzucić wszystko i zastąpić jednym ujęciem, to pozwolą mi to zrobić. Ale gdy pracujesz z takimi pieniędzmi i z tak wielkim artystą, dochodzi dodatkowy stres, którego nie lubię.

Faktycznie, po 1998 roku reżyser wrócił do współpracy głównie z Aphex Twin i poza jedną reklamą dla Gucci, unika gwiazd z mainstreamu. Cunnigham bardzo chce pozostać niezależnym artystą i mieć stuprocentowy wpływ na wszystko, co robi. W ubiegłym roku zadeklarował więc, że nie nakręci już żadnego teledysku i aby realizować swoje pomysły w pełni skoncentruje się wyłącznie na instalacjach video. Jedną z takich instalacji już wcześniej Madonna wykorzystała jako tło do Frozen na Re-Invention Tour. Mowa o Flex.

We Frozen w kilku scenach zagrały dublerki, a w scenie lewitacji użyto manekina. W materiale Behind The Scenes Madonna mówi, że zwykle unika dublerek i większość scen woli zagrać sama. Ale jak twierdzi piosenkarka, Frozen było jej najtrudniejszym teledyskiem. Wiele scen kręcono późnym wieczorem, gdy temperatura była naprawdę niska i Madonna nie była w stanie zagrać wszystkich scen w pojedynkę. Za dnia paliło natomiast kalifornijskie słońce, co z kolei źle wpływało na jej skórę, która na potrzeby klipu musiała być tak blada, jak to tylko możliwe. Ostatecznie i tak całość pokrył monochromatyczny niebieski filtr.

Istnieje wiele interpretacji teledysku. Do dzisiaj zagadką pozostaje fakt, kim jest postać grana przez Madonnę. Jak mówi piosenkarka, to tajemnicze stworzenie na pustyni, ucieleśnienie kobiecych obaw.

W erze Ray of Light Madonna próbowała jednak wcielić się w swoje kolejne alter ego o imieniu Veronica Electronica. Były również plany wydania albumu z remiksami pod takim właśnie tytułem. Jak mówi Madonna, Veronica jest gotycka, średniowieczna i romantyczna. Piosenkarka nosiła więc w tej erze m.in. gotyckie suknie, długie włosy, często z drobnymi warkoczami po bokach, stylizując się na średniowieczne piękności. Veronica była mistyczna i uduchowiona, choć przy Frozen pojawiły się też opinie, że poprzez zbytnie podobieństwo do gothów Madonna powoli przestaje być ikoną mody. 

Madonna jako Veronica Electronica w erze Ray of Light

Ale żądni głębszego przekazu fani doszukali się we Frozen postaci bardziej mistycznych. Najczęściej przytaczane są Hekate i Morrígan. Pierwsza to grecka bogini czarów i magii, również bogini wiedźm. Przedstawiano ją najczęściej w formie trójcy (podobnie jak w teledysku Madonna występuje jako trójca), z psem u boku – uważano też, że jej nadejściu towarzyszy szczekanie psów. Druga wywodzi się z mitologii irlandzkiej. Morrígan to królowa widmo, bogini wojny, przybierająca postać kruka i często rozumiana jako trzy siostry (Morrígan, Badb i Macha; wg różnych interpretacji). Oprócz mitologii europejskiej w teledysku łatwo zauważyć wpływy dalekowschodnie. Ręce Madonny pokrywają tatuaże z henny, w tym słynny znak Om na wewnętrznej stronie dłoni. To najświętsza sylaba hinduizmu, postrzegana jako dźwięk powstania wszechświata. Opiera się na niej wiele znanych mantr.

Przymiarki peruki do Frozen

Nie jest też do końca jasne, kto był wizualną inspiracją dla Madonny przy Frozen. A właściwie powinniśmy powiedzieć, że jest ich po prostu kilka. Pewne jest, że autorem sukni z teledysku jest Jean Paul Gaultier. Jego kolekcja wiosna-lato 1998, inspirowana Fridą Kahlo, zachwyciła Madonnę. Jednak w wywiadzie dla Aperture piosenkarka wyraźnie mówi o inspiracji Martą Graham (czytaj: Sztuka (w) teledysku). Ciekawostką jest fakt, że wg stylistki Madonny, Arianne Phillips, w sukni z Frozen piosenkarka zamierzała pierwotnie pojawić się na rozdaniu Oskarów, ale ostatecznie wykorzystała ją w klipie, a na Oskarach pojawiła się w projekcie Oliviera Theyskensa. Prawdopodobnie z tego powodu w kilku źródłach Theyskens widnieje jako projektant sukni z Frozen, ale nie jest to prawda.

{youtube}MKT75ce2RwA{/youtube}

Oglądając i czytając o Frozen dochodzę do wniosku, że tęsknię za taką Madonną. Łączącą symbolikę starożytną z dalekowschodnią, poszukującą, odkrywającą mało znane tereny, mistyczną, tajemniczą, nieoczywistą. I chętną do eksperymentowania! Na koniec powrócę do Chrisa Cunnighama, który na pytanie, dlaczego mainstream tak często boi się ryzykować i robić rzeczy eksperymentalne, odpowiada, że gdy w grę wchodzą zbyt duże pieniądze, to ryzyko przestaje się opłacać. Madonna wielokrotnie udowodniła jednak, że jest skłonna do tego typu projektów, więc z utęsknieniem czekam na kolejne.

MS

NOWY PROFIL!

Polub nasz nowy polski profil na FB!

. komentarzy